Een juridisch niet-bindende werkdefinitie van Antiziganisme en de Discriminatie van Roma

Aangenomen op 8 oktober 2020

De IHRA erkent met bezorgdheid dat de ontkenning van de genocide op de Roma heeft bijgedragen aan de vooroordelen en de discriminatie die veel Roma-** gemeenschappen vandaag de dag nog steeds ervaren. Daarom aanvaardt zij de verantwoordelijkheid om dergelijke vormen van racisme en discriminatie tegen te gaan (artikelen 4 en 7 van de ministeriële verklaring van de IHRA 2020, artikel 3 van de verklaring van Stockholm) en neemt de volgende werkdefinitie aan van Antiziganisme en de Discriminatie van Roma:

Antiziganisme en de discriminatie van de Roma zijn een uiting van eigen expressie en handelen, alsook van institutionele beleidsmaatregelen en praktijken van marginalisatie, uitsluiting, fysiek geweld, onderwaardering van Roma-culturen en -levensstijlen, en haatdragende taal gericht op Roma en andere individuen en groepen die tijdens het nazitijdperk, en ook nu nog, werden aangezien, gestigmatiseerd of vervolgd als "zigeuners". Dit leidt tot de behandeling van de Roma als een vermeende vreemde groep en associeert hen met een reeks pejoratieve stereotypen en vertekende beelden die voor een specifieke vorm van racisme staan.

Om de IHRA in haar werk te begeleiden wordt het volgende erkend:

Antiziganisme en de discriminatie van Roma bestaan al eeuwenlang. Ze vormden een essentieel onderdeel van het vervolgings- en vernietigingsbeleid tegen de Roma zoals dat is uitgevoerd door nazi-Duitsland en door de fascistische en extreem-nationalistische partijen en andere samenzweerders die aan deze misdaden hebben deelgenomen.

Antiziganisme en de discriminatie van Roma zijn niet begonnen of geëindigd na het nazitijdperk, maar blijft een belangrijk component in de misdaden tegen de Roma. Ondanks het belangrijke werk dat is verricht door de Verenigde Naties, de Europese Unie, de Raad van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa en andere internationale instanties, zijn de stereotypen en vooroordelen over de Roma onvoldoende ontkracht of afgekeurd, waardoor ze blijven bestaan en grotendeels vrijelijk kunnen plaatsvinden.

Antiziganisme en de discriminatie van Roma vormen een verschijnsel dat zich in veel facetten manifesteert en op grote schaal maatschappelijk en politiek wordt geaccepteerd. Het is een cruciaal obstakel voor de integratie van de Roma in de samenleving in het algemeen en het verhindert dat de Roma gelijke rechten, kansen en bezoldigde sociale en economische deelname genieten.

Er zijn veel voorbeelden te noemen waaruit blijkt dat er sprake is van antiziganisme en de discriminatie van Roma. Rekening houdend met de algemene context, vinden er tegenwoordig ook uitingen van antiziganisme en discriminatie van Roma plaats, waaronder:

  • Het verdraaien of ontkennen van de vervolging van de Roma of de genocide op de Roma.
  • Het verheerlijken van de genocide op de Roma.
  • Het aanzetten tot, het rechtvaardigen van en het plegen van geweld tegen Roma-gemeenschappen, hun eigendommen en individuele Roma.
  • Gedwongen en dwangmatige sterilisaties en andere fysieke en psychologische mishandelingen van Roma.
  • Het bestendigen en bevestigen van discriminerende stereotypen van en tegen de Roma.
  • Het met haatdragende taal beschuldigen van Roma van echte of vermeende sociale, politieke, culturele, economische en volksgezondheidsproblemen.
  • De stereotypering van Roma als personen die zich schuldig maken aan crimineel gedrag.
  • Het gebruik van de term "Zigeuner" als een schandvlek.
  • Het goedkeuren of aanmoedigen van uitsluitingsmechanismen die gericht zijn tegen de Roma op basis van rassendiscriminerende veronderstellingen, zoals uitsluiting van reguliere scholen en institutionele procedures of beleid dat leidt tot de uitsluiting van de Roma-gemeenschappen.
  • Het voeren van een beleid zonder rechtsgrondslag of het scheppen van voorwaarden die de willekeurige of discriminerende uitsluiting van Roma-gemeenschappen en individuele Roma mogelijk maken.
  • Het collectief verantwoordelijk houden van de Roma voor de werkelijke of vermeende daden van individuele leden van de Roma-gemeenschappen.
  • Het verspreiden van haatzaaiende uitspraken tegen Roma-gemeenschappen in welke vorm dan ook, bijvoorbeeld in de media, waaronder op het internet en op sociale netwerken.

* Aanbevolen wordt om als term het equivalent van de eigen taal te gebruiken; Canada en de Verenigde Staten gebruiken de term anti-Romaracisme.

** Het woord 'Roma' wordt gebruikt als een overkoepelende term die verschillende verwante groepen omvat, al dan niet sedentair, zoals Roma, Travellers, Gens du voyage, Resandefolket/De resande, Sinti, Camminanti, Manouches, Kalés, Romanichels, Boyash/Rudari, Ashkalis, Égyptiens, Yéniches, Doms, Loms en Abdal die een eigen cultuur en levenswijze hebben. Dit is een verklarende voetnoot, geen definitie van het begrip "Roma".